 |
Grodzisko w Chełmie
Chełm – wzgórze o
wysokości 269 m, na końcu grzbietu stanowiącego granicę pomiędzy
Pogórzem Karpackim a Kotliną Sandomierską. Położone
w zakolu rzeki Raby Grodzisko jest historyczną nazwą najwyższej
części wzgórza, wznoszącej się ponad kościołem i pozostałą
częścią wsi.
Tutaj w okresie IX – XI w. znajdował się duży gród jednoczłonowy
z potrójnymi wałami kolistymi.
|
|
Do dziś widać uskoki
(terasy), na których istniały wały obronne od strony północnej i
zachodniej. Gród stanowił centrum obronne dla pobliskich osad w Chełmie,
Łapczycy i Targowiska. Jego znaczenie zmniejszyło się przed końcem X
wieku na rzecz grodu w Łapczycy, który stał wówczas głównym ośrodkiem
administracyjnym i gospodarczym dla 11 osad położonych w dolinie Raby.
Znaleziska archeologiczne pochodzą z III okresu neolitu (ceramika
sznurowa, naczynia i wyroby krzemianowe). Monety rzymskie (0-375 rok
n.e.) pochodzące z pobliskich Łężkowic i Kłaja
(denar Hadriana) i Targowiska (denar Trajana) świadczą, że tędy
przebiegał prahistoryczny trakt kupiecki. Dowodem kwitnącego we wczesnym
średniowieczu osadnictwa w Chełmie są wykopaliska ceramiki z IX i X
wieku. |
|
Obok
grodziska przy starożytnym szlaku handlowym rozwijała się osada
Chełm z przeprawą na Rabie, targiem, karczmą i kościołem, która
po (1198) przekazaniu przez możnowładcę Mikorę z rodu Gryfitów
na rzecz Zakonu Bożogrobców w Miechowie. dała początek rozległej
parafii. |
|
Na początku I wojny
światowej wzgórze wraz z kilkoma sąsiednimi wzniesieniami było teatrem
wielkiej bitwy na ziemi bocheńskiej pomiędzy armiami zaborców. |
|
W 1924 roku z inicjatywy Karoliny z Albinów Dobrowolskiej powstała tu
kapliczka ku czci Matki Boskiej z Lourdes. |
|
Od 1998 u podnóża Grodziska odbywa się obrzęd Wianków
Świętojańskich, łączący elementy zwyczajów pogańskich z tradycją
chrześcijańską. |
|
W 2004 roku w ramach projektu Via Regia Antiqua, realizowanego z
inicjatywy samorządu Gminy Bochnia przy pomocy środków Unii
Europejskiej, odtworzono fragment drogi i zabudowy warownej.
Powstał tu taras widokowy, skąd obserwować można przełom Raby, Puszczę
Niepołomicką, Beskid Wyspowy a przy dobrej pogodzie - Tatry i Pieniny. |
| |
|
powrót...
|
