Baczków

Instytucje

• Zespół Szkół Gminnych w Baczkowie
• Świetlica Wiejska
• Biblioteka

Baczków -  miejscowość położona w północnej części gminy, na skraju Puszczy Niepołomickiej. W baczkowskim lesie znajduje się zbiorowa  mogiła  około 500 Żydów, rozstrzelanych w ramach likwidacji bocheńskiego getta       25 sierpnia 1942 roku.

Miejsce urodzenia Jana Czubka (1849-1932), wybitnego historyka literatury, tłumacza klasyki greckiej i rzymskiej, m.in. „Iliady”.

Corocznie odbywają się tutaj Galicyjskie Koncerty Orkiestr Dętych (funkcjonuje tu jedna z najlepszych amatorskich orkiestr dętych w Małopolsce).

Opis herbu

Tarcza dzielona, dwupolowa.  W górnym herb Rawicz - w polu złotym panna w czerwonej sukni z rozpuszczonymi włosami w koronie złotej na niedźwiedziu czarnym kroczącym. W dolnym polu błękitnym Oko Opatrzności złote otoczone promieniami złotymi. 

Uzasadnienie

Godło oparte na herbie pierwszych właścicieli Baczkowa i wizerunku pieczęci gminy z XIX w., W archiwum parafialnym w Mikluszowicach znaleziono odcisk pieczęci wsi Baczków. Przybito ją dnia 17 kwietnia 1923 roku na wykazie członków gminy Baczkowa należących do konkurencyi w Mikluszowicach.

Symbolika

Pole pierwsze herbu odwołuje się w sposób prosty do herbu rycerskiego założycieli wsi. W polu drugim Oko Opatrzności symbolizuje opiekę Bożą.

Prezentacja i historia wsi

     Baczków z przysiółkami Liski i Ryśki, wieś i dobra skarbowe, powiat bocheński o 8 kilometrów od Bochni, należy do parafii rzymsko-katolickiej w Mikluszowicach (Sulimierski, 1880, T. I, s. 79). Baczków po raz pierwszy wspomniany jest w roku 1419 jako Wolica z sołectwem (Kiryk, s. 61). Inne źródło podaje jako pierwszą informację o wsi z 1430. W 1434 wzmiankowany jest pod nazwą Beczkow. Piątkowska uważa, że nazwa wsi pochodzi prawdopodobnie od baczenia, czuwania, na co miałoby wskazywać Oko Opatrzności w godle wsi (Piątkowska, Z. B., 1999, nr 1956). Wydaje się, że jest to pogląd niesłuszny, ponieważ nazwa wsi w dawnych wiekach brzmiała Beczków, Boczków czy Boczów. Mogła więc pochodzić od położeniu na uboczu, wsi będącej przysiółkiem Gawłowa Starego (Kiryk, 1980).
A nadto Oko Opatrzności było elementem popularnym i chętnie wykorzystywanym w XIX-wiecznej sfragistyce wiejskiej. Spotyka się je na pieczęciach Krakuszowic, Cichawy, Wiatowic, Świątnik Dolnych, Siedlca i innych.
     Baczków był w średniowieczu własnością rycerską. W 1365 roku Leonard, dziedzic Gawłowa, uzyskał od króla Kazimierza Wielkiego zgodę na lokację nowych wsi w puszczy niepołomickiej. Nie wiadomo jednak, kto założył wioskę, czy wspomniany właściciel, czy też jego syn noszący to samo imię. Między 1419 a 1434 rokiem został włączony do dóbr królewskich, ale nie wiadomo w jaki sposób wioska znalazła się w rękach króla. Należała do dóbr niepołomickich i w przypadku obecności króla ze swoim dworem na zamku w Niepołomicach Baczków był zobowiązany do dostarczania na królewski dwór masła, serów, jaj, kur i miodu. W 1529 Baczków wraz z Gawłowem płacił biskupowi krakowskiemu dziesięcina w wysokości 2 grzywien i 20 groszy. W późniejszych wiekach chłopi
z Baczkowa buntowali się przeciw płaceniu dziesięciny proboszczowi w Mikluszowicach. W 1564 w wiosce gospodarzyło 12 kmieci na półłankach, płacili czynsz i oddawali do folwarku po 2 koguty, po ½ sera i po 10 jajek. Była wówczas i karczma a jej dzierżawca płacił 1 grzywnę rocznie. Natomiast sołtys posiadający 1 łan roli nie płacił czynszu, lecz jeździł z listami i musiał strzec puszczy. W 1615 w Baczkowie było już tylko 8 kmieci i wybraniec (Piątkowska, Z. B., 1999, nr 1956).
     W okolicy Baczkowa znajduje się rezerwat „Dębina” ze ścisłą ochroną roślinności puszczańskiej.